• Home
  • Samenvoegen aanmeldgehoor en eerste gehoor en invoering flexibele AA

Samenvoegen aanmeldgehoor en eerste gehoor en invoering flexibele AA

​Met ingang van 25 juni 2021 treden enkele veranderingen in de asielprocedure in werking. Het gaat hier om wijzigingen in verband met het regelen van de aanmeldfase, het vervallen van het eerste gehoor en de introductie van een flexibele AA (de AA+) en het doorvoeren van enkele technische aanpassingen. Deze wijzigingen, die tot doel hebben om asielaanvragen efficiënter te behandelen, zijn neergelegd in het Vreemdelingenbesluit (Vb). 

In de huidige situatie krijgt de asielzoeker in het aanmeldgehoor vragen over zijn identiteit, nationaliteit en reisroute. Tijdens de algemene asielprocedure (AA) vindt het zogeheten eerste gehoor plaats. In dat gehoor wordt de asielzoeker opnieuw gevraagd naar zijn identiteit, nationaliteit en reisroute. Dit is een dubbeling in het proces. Daarom is besloten om niet meer een afzonderlijk eerste gehoor te houden, maar dit samen te voegen met het aanmeldgehoor.

In het aanmeldgehoor wordt nu ook geregeld dat de asielzoeker gevraagd wordt naar een korte opgave van zijn asielmotieven. Het doel hiervan is een efficiënte behandeling van de asielaanvraag mogelijk te maken.

Andere wijzigingen

Rust- en voorbereidingstermijn (RVT)

De voorbereiding op het nader gehoor door de rechtshulpverlener wordt verplaatst van de huidige dag 2 van de AA naar de RVT. Hierdoor start de AA met het nader gehoor. Daarnaast worden de mogelijkheden om af te zien van de RVT aangepast en uitgebreid, zodat bijvoorbeeld bij overlast veroorzaakt in een opvangvoorziening of in de omgeving kan worden afgezien van de mogelijkheid van een RVT.

Duur van de AA en AA+

Doordat het eerste gehoor komt te vervallen en de voorbereiding door de rechtshulpverlener wordt verplaatst naar de RVT, duurt de AA straks zes dagen. Daarnaast komt er een mogelijkheid om de AA op voorhand met drie dagen te verlengen (de AA+). Er is in die op voorhand verlengde AA van negen dagen dan een extra dag voor het nader gehoor, de nabespreking met de rechtshulpverlener, het voornemen en de zienswijze. Deze mogelijkheid kan worden toegepast bij complexe of bewerkelijke zaken die naar verwachting meer tijd vergen, of bij zaken waarin er meer tijd nodig is vanwege bijzondere procedurele waarborgen/uit het medisch advies blijkt dat meer tijd nodig is voor het gehoor. Om deze inschatting te kunnen maken, wordt in het aanmeldgehoor dus al gevraagd naar een opgave van de asielmotieven.

Bij de operationalisering van deze Vb wijziging speelt de regietafel een belangrijke rol. Nu al komt elke werkdag een team van ketenpartners bij elkaar om de aanvragen van de nieuw binnengekomen asielzoekers te bespreken en letterlijk de regie te nemen. Meer informatie over de regietafel.

Wijzigingen spoor 2

Spoor 2 (asielaanvragen van personen afkomstig uit een veilig land van herkomst of die asielbescherming hebben in een andere EU-lidstaat) wordt uitgebreid met enkele nieuwe categorieën. Het gaat dan om kansarme aanvragen waarvan de verwachting is dat deze zich in de praktijk bijna niet voordoen (bijvoorbeeld een asielaanvraag door een EU-burger).

Daarnaast wordt de huidige werkwijze in spoor 2-zaken geformaliseerd; dat wil zeggen dat er voorafgaand aan het gehoor een dag is waarop de vreemdeling wordt voorgelicht door zijn rechtshulpverlener en VWN, en dat er één dag is voor het indienen van de zienswijze.

Horen van minderjarigen

In het Vreemdelingenbesluit wordt geregeld dat minderjarigen apart kunnen worden gehoord in de asielprocedure wanneer hiertoe aanleiding bestaat. Nadere regels daarover worden in het Voorschrift Vreemdelingen opgenomen.

Grensprocedure en vreemdelingenbewaring/VRIS (vreemdelingen in strafrecht)

Op dit moment wordt bij asielaanvragen die in de grensprocedure of vreemdelingenbewaring/VRIS worden afgehandeld, geen aanmeldgehoor gehouden. Ook voor deze procedures bepaalt het Vreemdelingenbesluit dat het eerste gehoor vervalt en dat er een aanmeldgehoor wordt gehouden voorafgaand aan het nader gehoor, waarin ook gevraagd wordt naar een opgave van de asielmotieven. Het aantal gehoren in deze procedures verandert dus niet (het aanmeldgehoor komt in de plaats van het eerste gehoor).

In vreemdelingenbewaring- en VRIS-zaken wordt geen RVT geboden (dit is één van de uitzonderingen op het toepassen van de RVT) maar zal de voorbereiding door de rechtshulpverlener worden ingepland voor de start van de procedure.

De hierboven genoemde mogelijkheid om de AA+ toe passen geldt ook voor grens- en bewaringszaken. Tot slot is het ook mogelijk om de verkorte procedure van spoor 2 toe te passen in deze zaken.