Asiel aanvragen in Nederland

U wilt asiel aanvragen. Dit betekent dat u in Nederland een verblijfsvergunning asiel (asielvergunning) aanvraagt omdat u bescherming nodig hebt. Op deze pagina leest u over de voorwaarden voor een verblijfsvergunning asiel en hoe u in stappen asiel aanvraagt. U leest ook hoelang de stappen in de algemene asielprocedure duren.

Voorwaarden asiel

U kunt een verblijfsvergunning krijgen als u aan 1 van de volgende voorwaarden voldoet:

  • U hebt gegronde redenen om in uw land van herkomst te vrezen voor vervolging vanwege uw ras, godsdienst, nationaliteit, politieke overtuiging of omdat u behoort tot een bepaalde sociale groep. 
  • U hebt gegronde redenen om te vrezen voor doodstraf of executie, marteling of een andere onmenselijke of vernederende behandeling in uw land van herkomst.
  • U hebt gegronde redenen om te vrezen dat u slachtoffer wordt van willekeurig geweld door een gewapend conflict in uw land van herkomst.
  • Uw echtgenoot of echtgenote, partner, vader, moeder of minderjarig kind heeft kort geleden een verblijfsvergunning asiel in Nederland gekregen.

Kosten van de aanvraag

Een asielaanvraag is gratis.

De asielprocedure in stappen

Als u asiel wilt aanvragen dan volgt u de asielprocedure. De asielprocedure is een proces in stappen. Lees verder om meer te weten te komen over deze stappen. Of bekijk ons overzicht in beelden Infographic asielprocedure in Nederland (pdf, 991 KB) of de uitgeschreven tekst.  




Stap 1. Aanmelding, identificatie en registratie

Na aankomst in Nederland gaat u eerst naar aanmeldcentrum (AC) Ter Apel of Schiphol. Daar meldt u zich officieel aan als asielzoeker. Het AC is het gebouw waar uw asielprocedure begint. Hoe u naar Nederland bent binnengekomen bepaalt naar welk AC u moet.

Identificatie en registratie

De politie (AVIM) of de Koninklijke Marechaussee (KMar) doet de stap identificatie en registratie. Een tolk (aan de telefoon) vertaalt het gesprek. De registratie en identificatie gaat zo:

  • Identificatie: de politie of KMar doorzoekt uw kleding en bagage om te zien of u documenten over uw identiteit, reis en asielverhaal bij u hebt. U geeft antwoord op vragen over uw afkomst. Zo wordt uw identiteit vastgesteld.
  • Registratie: de politie of KMar maakt pasfoto's van u en neemt uw vingerafdrukken af. Uw identiteit, pasfoto's en vingerafdrukken worden opgeslagen in een landelijk computersysteem. Deze gegevens zijn nodig voor de behandeling van uw asielaanvraag. U vraagt officieel asiel aan door uw handtekening te zetten op een asielaanvraag op papier.

U komt over land aan in Nederland

Bent u over land (door België of Duitsland) naar Nederland gekomen? Dan meldt u zich aan als asielzoeker op AC Ter Apel. U vult daar eerst een vragenformulier (aanmeldformulier) van de IND in. De KMar onderzoekt of uw documenten echt zijn. Na aanmelding regelt het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA) een slaapplaats, eten en medische zorg voor u. 

U komt met vliegtuig of boot aan in Nederland

Meldt u zich als asielzoeker bij een Nederlandse luchthaven of zeehaven? Dan regelt de KMar meestal de registratie, identificatie en onderzoek van uw documenten. Daarna wordt u naar aanmeldcentrum Schiphol gebracht. Daar behandelt de IND uw asielaanvraag in de grensprocedure.

Stap 2. TBC-onderzoek

Een verpleegkundige onderzoekt of u tuberculose (TBC) hebt. En maakt een röntgenfoto van uw longen als dat nodig is. TBC is een besmettelijke infectieziekte. Het TBC-onderzoek gebeurt meestal op de dag na uw registratie. Er is een lijst met landen waarvoor geen TBC-onderzoek nodig is. Als het land waar u vandaan komt op deze lijst staat, dan hoeft u geen TBC-onderzoek. Bekijk de Bijlage Vrijstelling TBC-plicht 7144 (pdf, 94 KB). Uw asielprocedure start als u geen TBC hebt. Of nadat u bent behandeld voor TBC. 

Stap 3. Aanmeldgehoor

Op dag 3 na uw aanmelding krijgt u een aanmeldgehoor. Dit is een gesprek met een medewerker van de IND. De IND gebruikt voor dit gesprek de informatie die u op het aanmeldformulier hebt ingevuld. U moet vragen beantwoorden over de volgende onderwerpen:

  • uw identiteit, nationaliteit, afkomst en woonplaats;
  • familie;
  • documenten;
  • opleiding;
  • werk en militaire dienst;
  • wonen in andere landen;
  • uw reis naar Nederland;
  • (kort) de reden waarom u asiel aanvraagt.

Geen aanmeldgehoor

  • Alleenstaande, minderjarige vreemdeling (AMV) jonger dan 12 jaar. U bent een AMV als u een asielzoeker bent jonger dan 18 jaar zonder ouders/verzorgers in Nederland. AMV'ers jonger dan 12 jaar krijgen geen aanmeldgehoor.
  • Veilig land van herkomst of bescherming in de EU. Komt u uit een land dat op de lijst van veilige landen van herkomst staat? Of hebt u al bescherming in een EU-land? Dan krijgt u geen aanmeldgehoor. Voor u gelden de stappen in de vereenvoudigde asielprocedure. Wilt u weten of u uit een veilig land van herkomst komt? Bekijk dan de Nederlandse lijst van veilige landen van herkomst.
  • Ander Europees land is verantwoordelijk voor uw asielaanvraag (Dublin). Dit blijkt uit onderzoek van de IND naar uw gegevens, documenten en vingerafdrukken. Een ander land moet daarom uw asielaanvraag gaan behandelen. Bijvoorbeeld omdat u al in een ander land asiel hebt aangevraagd. Of omdat u een visum voor een ander land hebt gekregen. U krijgt geen aanmeldgehoor. Voor u gelden de stappen in de Dublinprocedure

Stap 4. RVT: voorbereiding Algemene Asielprocedure (AA)

Na uw aanmeldgehoor kunt u uitrusten van uw reis naar Nederland. Die periode heet de rust- en voorbereidingstijd (RVT). U gaat meestal naar een asielzoekerscentrum van het COA in een andere plaats. Het COA zorgt ook voor begeleiding.

Situaties waarin de RVT niet doorgaat of stopt

  • U volgt uw asielprocedure in vreemdelingenbewaring.
  • U zit in de vereenvoudigde asielprocedure.
  • Uw verklaringen over identiteit, nationaliteit, herkomst of afkomst blijken niet waar te zijn.
  • U bezorgt overlast aan anderen in of bij een aanmeld- of opvangcentrum. In dat geval gaat u meteen naar de algemene asielprocedure (AA).

Speciale opvang alleenstaande minderjarige vreemdeling (AMV)

  • AMV jonger dan 15 jaar: stichting NIDOS zorgt ervoor dat u bij een pleeggezin gaat wonen. NIDOS is de organisatie die voogdij regelt over alleenstaande minderjarige asielzoekers. 
  • AMV van 15 tot 18 jaar: het COA regelt dat deze AMV'ers naar een speciale opvanglocatie voor jonge asielzoekers gaan.

Leeftijdsonderzoek alleenstaande minderjarige vreemdeling (AMV)

Twijfelt de IND aan de leeftijd van een alleenstaande, minderjarige asielzoeker? Dan biedt de IND een leeftijdsonderzoek aan in de rust- en voorbereidingstijd (RVT). Het onderzoek kan ook later gebeuren. Tijdens een leeftijdsonderzoek maakt een verpleegkundige röntgenfoto's van pols en schouder. Wilt u meer weten? Lees dan verder over de belangrijkste kenmerken van de asielprocedure voor AMV'ers.

Medisch onderzoek

Tijdens uw verblijf in de opvanglocatie krijgt u een gratis medisch onderzoek. Een verpleegkundige kijkt dan naar uw lichamelijke en geestelijke gezondheid. En bepaalt of u gezond genoeg bent om te vertellen over uw asielverhaal. Zo kan de IND tijdens gesprekken rekening houden met uw gezondheid. Het medisch onderzoek is er om u te helpen, het is niet verplicht. Hebt u liever geen medisch onderzoek? Dan is dat geen probleem.

Inleveren documenten tijdens RVT

Zijn er belangrijke documenten voor uw asielaanvraag die u nog niet bij de IND hebt ingeleverd? Bijvoorbeeld documenten over uw identiteit of die uw asielverhaal ondersteunen? Hoe u documenten in de RVT naar de IND opstuurt, staat in de folder Hoe levert u uw documenten in? (pdf, 153 KB).

Voorlichting door Vluchtelingenwerk Nederland (VWN)

Verder krijgt u in het asielzoekerscentrum gratis hulp om u voor te bereiden op de Algemene Asielprocedure (AA). Medewerkers van de onafhankelijke mensenrechtenorganisatie VluchtelingenWerk Nederland (VWN) geven u voorlichting over de asielprocedure. 

Voorbereiding advocaat op gesprek met IND

De Raad voor de Rechtsbijstand (RvR) regelt een advocaat voor u. Dit is meestal gratis. De advocaat helpt u met de voorbereiding op het gesprek met de IND over uw asielverhaal. Dit geldt voor volwassen asielzoekers en voor alleenstaande, minderjarige asielzoekers. Maar ook voor uw kinderen vanaf 15 jaar die samen met u asiel hebben aangevraagd.

Voorbereiding advocaat kinderen 12-15 jaar

Hebt u kinderen tussen 12 en 15 jaar die samen met u asiel hebben aangevraagd? En hebben zij hun eigen redenen om asiel te vragen? Als zij dat willen dan kunnen zij daar zelf over vertellen in de asielprocedure. U kunt dit melden bij uw advocaat. Dan kan uw advocaat uw kind ook voorbereiden op het gesprek met de IND.

Stap 5a. Algemene Asielprocedure (AA)

De Algemene Asielprocedure (AA) geldt voor de meeste asielzoekers. De AA duurt meestal 6 dagen. Dit gebeurt er op elke dag in de AA:

Dag 1: nader gehoor  

U hebt een nader gehoor. In dit gesprek met een IND-medewerker legt u uit waarom u asiel aanvraagt. De IND gebruikt een onafhankelijke tolk voor de vertaling. Onafhankelijk betekent dat de tolk geen invloed heeft op uw asielaanvraag. U kunt VluchtelingenWerk (VWN) vragen bij het nader gehoor te zijn. U krijgt een verslag van het nader gehoor.

Dag 2: bespreking nader gehoor

De volgende dag praat u met uw advocaat over het nader gehoor. De advocaat controleert samen met u of het verslag van het nader gehoor klopt. Uw advocaat geeft fouten en aanvullingen door aan de IND.        

Dag 3: eerste beslissing 

Een IND-medewerker leest de verslagen van uw gesprekken met de IND. En de reactie van uw advocaat op deze verslagen. Daarna beslist de IND of u een asielvergunning krijgt. Er zijn 3  mogelijkheden:

  1. U krijgt een verblijfsvergunning asiel voor bepaalde tijd. De verblijfsvergunning is 5 jaar geldig.
  2. De IND heeft meer tijd nodig voor een beslissing te nemen. Uw procedure duurt daarom langer. De IND behandelt uw aanvraag verder in de Verlengde Asielprocedure (VA).
  3. De IND is van plan om u geen verblijfsvergunning asiel voor bepaalde tijd te geven. Deze eerste beslissing staat in een brief en heet een voornemen. U krijgt de kans om op de beslissing te reageren.

Dag 4: reactie op beslissing (zienswijze)         

U hebt een gesprek met uw advocaat. Dat gaat over de afwijzing van uw asielaanvraag in het voornemen. Bent u het niet eens met de beslissing van de IND? Dan kan uw advocaat een zienswijze (brief) naar de IND sturen. In deze brief legt u uit waarom u het niet eens bent met het voornemen.

Dag 5 en 6: tweede beslissing 

De IND-medewerker leest uw zienswijze door. Daarna kijkt de IND of de beslissing in het voornemen moet veranderen. Er zijn 3 uitkomsten mogelijk:

  1. U krijgt toch een verblijfsvergunning asiel voor bepaalde tijd. Dat staat in een beschikking. U mag tijdelijk in Nederland blijven. Uw advocaat bespreekt dat met u. De verblijfsvergunning is 5 jaar geldig.
  2. De IND heeft meer tijd nodig voor onderzoek. Uw procedure duurt daarom langer. De IND behandelt uw aanvraag verder in de Verlengde Asielprocedure (VA).
  3. U krijgt geen verblijfsvergunning asiel. Dat staat in een beschikking. Uw advocaat bespreekt dat met u. Bent u het niet eens met de beslissing? Dan kunt in beroep gaan bij een Nederlandse rechter. Uw advocaat helpt u daarbij. Ga voor meer informatie naar Bezwaar maken of in beroep gaan tegen beslissing IND.

Stap 5b. Algemene Asielprocedure 9 dagen (AA+)

​Behandelt de IND uw asielaanvraag in de Algemene Asielprocedure 9 dagen (AA+)? Dan duurt uw asielprocedure meestal 9 dagen. De AA+ is bedoeld voor asielaanvragen waarbij de IND meer onderzoek moet doen. De AA+ is ook bedoeld voor asielzoekers die meer aandacht nodig hebben door mentale of lichamelijke problemen. Hieronder ziet u wat er op elke dag in de AA+ gebeurt.

  • Dag 1 en 2: u hebt het nader gehoor met de IND waarin u uw asielverhaal vertelt.
  • Dag 3 en 4: u bespreekt het verslag van het nader gehoor met uw advocaat.
  • Dag 5: eerste beslissing van de IND.
  • Dag 6 en 7: reactie op beslissing (zienswijze) door uw advocaat.
  • Dag 8 en 9: tweede beslissing van de IND.

Verlengen AA of AA+

De IND kan de AA of AA+ verlengen. Bijvoorbeeld in deze gevallen:

  • De geplande tolk is ziek en er is geen andere tolk.
  • U bent onverwacht ziek geworden of er is een andere medische reden.
  • U hebt uw verklaringen over uw identiteit/herkomst/afkomst/nationaliteit veranderd.
  • De IND twijfelt aan uw leeftijd.
  • Als u in de AA voor het eerst belangrijke documenten aan de IND laat zien. Dan is het nog nodig om te onderzoeken of deze documenten echt zijn.

Stap 6. Na de Algemene Asielprocedure (AA of AA+)

U hebt een beslissing van de IND op uw asielaanvraag gekregen: u krijgt wel of geen verblijfsvergunning asiel. Dit zijn de gevolgen van de beslissing voor u:

U krijgt een verblijfsvergunning asiel

  • U verhuist naar een andere opvanglocatie van het COA.
  • U mag werken.
  • U hebt recht op een woning in een gemeente. De gemeente waar u gaat wonen, zoekt een geschikte woning voor u. Als dat lukt, verlaat u de opvanglocatie van het COA.
  • Afhankelijk van uw situatie mag u ook familieleden laten overkomen. Dit heet gezinshereniging met houders van een asielvergunning. VWN kan u helpen met het laten overkomen van familieleden. 

  • Medewerkers van VWN helpen u met het regelen van andere belangrijke zaken. Bijvoorbeeld met het vinden van werk of een opleiding.

U krijgt geen verblijfsvergunning asiel

  • U kunt in beroep gaan bij een Nederlandse rechter. Ga voor meer informatie naar Bezwaar maken of in beroep gaan tegen beslissing IND.
  • U gaat met hulp van het COA naar een ander asielzoekerscentrum. Daar moet u zelf uw terugkeer naar uw land van herkomst regelen. Dat moet binnen 28 dagen (vertrektermijn). U krijgt geen of een kortere vertrektermijn als meteen duidelijk is dat uw aanvraag wordt afgewezen. Na de vertrektermijn hebt u geen recht meer op opvang.
  • Bent u AMV en krijgt u geen verblijfsvergunning? Dan hebt u recht op opvang zolang u minderjarig bent en uw vertrek nog niet is geregeld. 
  • De Dienst Terugkeer en Vertrek (DT&V) helpt u bij het regelen van uw terugkeer. Ook kunt u voor hulp terecht bij de Internationale Organisatie voor Migratie (IOM). De IOM heeft vaak inloopspreekuur op het asielzoekerscentrum.
  • Vertrekt u niet uit eigen beweging en accepteert u geen hulp van de DT&V of andere organisaties? Dan kan de DT&V uw gedwongen vertrek gaan regelen.

Intrekken asielaanvraag

U kunt uw aanvraag voor een verblijfsvergunning asiel altijd intrekken (stoppen). Als u uw aanvraag bij de IND intrekt dan zijn er gevolgen. U mag meestal niet langer in Nederland wonen. U hebt geen recht meer op opvang. En de overheid kan u een inreisverbod opleggen voor 2 jaar. 

Opnieuw asiel aanvragen (HASA)

​Na een afwijzing van uw asielaanvraag kunt u nog een keer asiel aanvragen. Dit heet een herhaalde asielaanvraag (HASA). 

Beslistermijn voor asielaanvragen

​In de wet staat dat de IND binnen 6 maanden een beslissing moet nemen op uw asielaanvraag. Dit is de wettelijke beslistermijn. Hebben wij meer tijd nodig om uw asielaanvraag te onderzoeken? Dan verlengen wij de wettelijke beslistermijn tot maximaal 15 maanden. 

Let op! Wilt u weten hoelang het duurt voordat u een beslissing krijgt? Lees de pagina Doorlooptijden asiel: hoelang duurt mijn procedure?  

Na uw aanvraag

Als u een verblijfsvergunning asiel voor bepaalde tijd krijgt

Verblijfsvergunning ophalen

Soms krijgt u na ontvangst van uw beschikking al uw verblijfsvergunning. Anders probeert de IND binnen een paar weken de verblijfsvergunning klaar te hebben. U krijgt een brief als u de verblijfsvergunning kunt ophalen bij een IND-loket. 

Maak online een afspraak om uw verblijfsvergunning op te halen. In de brief staat bij welk loket u de vergunning kunt ophalen. Dat is meestal in de buurt van uw woonplaats. Als u de vergunning ophaalt, levert u uw Vreemdelingen Identiteitsbewijs (VI) in. Uw verblijfsvergunning is vijf jaar geldig.

Iedere burger in Nederland vanaf 14 jaar heeft een identificatieplicht. Bij controles door de overheid moet iedereen een identiteitsdocument kunnen tonen. Draag daarom altijd uw verblijfsvergunning bij u.

Rechten en plichten

Inschrijving bij de gemeente

U bent verplicht zich in te schrijven in de Basisregistratie personen (BRP) van de gemeente waar u verblijft. Als u dat nog niet hebt gedaan, moet u dat alsnog doen. Neem dan de inwilligende beschikking mee naar de gemeente waar u verblijft. Breng ook uw persoonlijke documenten van de autoriteiten uit eigen land mee als dat kan. Bijvoorbeeld: geboorteakte, huwelijksakte en identiteitskaart.

Inschrijving in de BRP is belangrijk. Veel organisaties in Nederland kunnen u alleen helpen als u bekend bent in de BRP.

Controleer dat de gemeente uw naam en geboortedatum goed registreert. Dat geldt ook voor de gegevens van uw kinderen. Het moeilijk om die gegevens later te veranderen. 

Als u verhuist, moet u uw adres door de gemeente laten veranderen in de BRP.

Zorgverzekering afsluiten

Het is wettelijk verplicht in Nederland een zorgverzekering te hebben. Daarmee kunt u medische hulp krijgen. In de opvanglocaties van het COA is dat voor u geregeld. U moet zelf een zorgverzekering regelen als u de opvang van het COA verlaat. Met een zorgverzekering kunt u zich inschrijven bij een huisarts of tandarts.    

Inburgering in Nederland

Als u een verblijfsvergunning asiel voor bepaalde tijd heeft, moet u inburgeren. Zo moet u de Nederlandse taal gaan leren. U krijgt een brief van de Dienst Uitvoering Onderwijs (DUO) over de inburgeringsplicht.

Werken

Als u uw verblijfsvergunning asiel hebt gekregen, mag u werken in Nederland. Op uw verblijfsvergunning staat de arbeidsmarktaantekening: 'Arbeid vrij toegestaan. TWV niet vereist'. Dit betekent dat u in Nederland mag werken. U hebt geen extra werkvergunning (TWV) nodig.

Tijdens uw asielprocedure mag u de eerste 6 maanden niet werken.  Na 6 maanden mag u 24 van de 52 weken per jaar werken als:

Reizen

U mag naar het buitenland reizen met een verblijfsvergunning, bijvoorbeeld voor vakantie of een zakenreis. U hebt dan ook een geldig paspoort nodig omdat een verblijfsvergunning geen reisdocument is. Hebt u geen paspoort, dan kunt u een vluchtelingenpaspoort aanvragen bij uw gemeente. Het aanvragen van een vluchtelingenpaspoort kost geld. Voor sommige landen hebt u naast een paspoort ook een visum nodig.

Hebt u een verblijfsvergunning asiel en reist u naar uw land van herkomst? Daarmee geeft u aan dat u de bescherming van de Nederlandse overheid niet meer nodig hebt. De IND kan uw vergunning intrekken.

Vervolgaanvragen

Vervangen verblijfsvergunning

Is uw verblijfsvergunning beschadigd, kwijt of gestolen? Laat dan uw verblijfsvergunning vervangen.

Verlengen verblijfsvergunning

Verloopt uw verblijfsvergunning binnenkort? Vraag dan verlenging aan.

Wijzigen verblijfsvergunning

Verandert er iets in uw situatie dat gevolgen heeft voor uw verblijfsvergunning? Meld dat meteen bij de IND.

Onbepaalde tijd

Nadat u 5 jaar een verblijfsvergunning hebt gehad, kunt u een verblijfsvergunning voor onbepaalde tijd aanvragen.

Nederlander worden

Nadat u 5 jaar een verblijfsvergunning hebt gehad, kunt u de Nederlandse nationaliteit aanvragen.