Kinderen in het vreemdelingenbeleid

De IND behandelt alle verblijfsaanvragen van mensen die in Nederland willen wonen. Dat vraagt van IND-medewerkers dat zij goed toegerust zijn in het contact met allerlei verschillende soorten aanvragers. Een groep die daarbij extra aandacht krijgt, wordt gevormd door kinderen.

Welke rol speelt het Internationaal Verdrag voor de Rechten van het Kind?
Er is in het vreemdelingenbeleid op veel manieren aandacht voor de positie van kinderen. Uit het Internationaal Verdrag voor de Rechten van het Kind (IVRK) volgt dat in beslissingen op een asielaanvraag of een reguliere aanvraag van minderjarige vreemdelingen altijd de belangen van het kind uitdrukkelijk moeten worden betrokken. Dat betekent niet dat de belangen van het kind de doorslag geven. Andere belangen, waaronder dat van een terughoudend migratiebeleid, kunnen zwaarder wegen. Er moet bij een afweging wel sprake zijn van een 'fair balance' waarbij de belangen van het kind zwaar meewegen. Dat moet duidelijk zichtbaar in de beslissing op de aanvraag worden weergegeven.

Welke rol speelt het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens?
De IND toetst alle eerste asielaanvragen waarbij een inhoudelijke beoordeling wordt gemaakt aan artikel 8 van het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens (EVRM). Dit artikel gaat over het recht op eerbiediging van privé-, familie- en gezinsleven. In de toets aan artikel 8 EVRM wordt een afweging gemaakt van alle aangevoerde omstandigheden van de aanvrager. Het belang van het kind is daarbij een zwaarwegend belang. De rechter toetst uiteindelijk of de IND voldoende rekening heeft gehouden met de belangen van het kind. Ook toetst de rechter of de IND in de motivering van de beslissing het belang van het kind voldoende duidelijk heeft betrokken.
Niet alleen alle eerste asielaanvragen waarin een inhoudelijke beoordeling wordt gemaakt, worden aan artikel 8 EVRM getoetst, ook in reguliere procedures is dit aan de orde. Het gaat dan om aanvragen waarin ouders en/of kinderen zijn betrokken, en waarin er geen verblijfsvergunning kan worden verleend voor het gevraagde verblijfsdoel.

Krijgen kinderen sneller een asielvergunning dan volwassenen?
De toets of iemand recht heeft op de bescherming van asiel is bij kinderen niet anders dan bij volwassenen. Vaak voeren kinderen of hun ouders bij een asielaanvraag, naast asielgronden, omstandigheden aan die gaan over de persoonlijke ontwikkeling van kinderen. Hoe begrijpelijk ook, vaak zijn deze omstandigheden niet of maar beperkt relevant voor de vraag of het kind asielbescherming nodig heeft. Beperkingen in de mogelijkheid tot ontwikkeling of ontplooiing bij terugkeer, vormen in beginsel geen grond voor de bescherming van asiel.

Kinderen in gezinsverband
Vaak komen kinderen met hun ouders naar Nederland om samen een asielaanvraag in te dienen. Kinderen die met hun gezin in Nederland asiel aanvragen, worden zelfstandig gehoord vanaf hun 15e jaar, omdat zij vanaf die leeftijd een zelfstandige asielaanvraag (naast die van hun ouders) indienen. Kinderen tussen de 12 en 15 jaar worden alleen gehoord over hun asielmotieven als zij hierom vragen of als er aanleiding voor is. Gezinnen worden hierover geïnformeerd voordat de asielprocedure begint.

Alleenstaande Minderjarige Vreemdelingen (AMV's)
Het gebeurt ook dat kinderen zonder ouders naar Nederland komen om asiel aan te vragen. We spreken dan van Alleenstaande Minderjarige Vreemdelingen (AMV's). In de basis is de beoordeling van de asielaanvraag van een AMV hetzelfde als die van een volwassene. De IND beoordeelt of de AMV gegronde redenen heeft te vrezen voor vervolging in de zin van het Vluchtelingenverdrag en of aannemelijk is dat de AMV bij uitzetting een reëel risico loopt op ernstige schade. Wel zijn er specifieke procedures en procedurele waarborgen ingebouwd. De precieze waarborgen en maatregelen zijn afhankelijk van de leeftijd en individuele situatie van de minderjarige. Iedere AMV krijgt een voogd toegewezen door Stichting Nidos en een advocaat die zijn belangen behartigt. Er is speciaal voorlichtingsmateriaal en de AMV wordt opgevangen in een speciale opvanglocatie voor jonge asielzoekers van het COA, in een pleeggezin of in de zogenaamde beschermde opvang.

Hoe weet de IND of iemand minderjarig is?
Aan AMV's zonder documenten wordt, als er getwijfeld wordt of de AMV daadwerkelijk minderjarig is, een (medisch) leeftijdsonderzoek aangeboden. De uitkomsten daarvan zijn leidend voor de rest van de procedure.

Worden AMV's ook gehoord door de IND?
In de asielprocedure vinden gesprekken plaats om te weten te komen met welke reden iemand in Nederland asiel heeft aangevraagd. Dat geldt ook voor AMV's. Vertellen over je reis naar Nederland of over waarom je gevlucht bent, kan heel ingrijpend zijn. Voor kinderen is dit nog eens extra belastend. Medewerkers van de IND weten dat. Daarom worden AMV's alleen gehoord door medewerkers die hiervoor speciaal zijn opgeleid. Ook vindt hun gesprek in een kindvriendelijke ruimte plaats als de AMV jonger is dan 12 jaar en is er ruimte voor maatwerk als aangepaste vragen en extra pauzes. Bij het gehoor mag iemand aanwezig zijn om de AMV te steunen. In de praktijk is dat meestal de voogd of een medewerker van Nidos, of in een enkel geval de advocaat. Ook een medewerker van VluchtelingenWerk Nederland kan deze rol op zich nemen.

Hoe houdt de IND verder rekening met het belang van het kind in de procedure?
Welke uitkomst de aanvraag van de AMV ook heeft, het belang van hereniging met familie staat hoog op de agenda. Als er sprake is van een inwilliging van de aanvraag, kan de AMV daarna in beginsel zijn ouders naar Nederland laten overkomen.
Als er sprake is van Dublin-indicaties, dan houdt de IND bij de vaststelling welk land verantwoordelijk is, rekening met het belang van de AMV. Dit betekent dat de IND-medewerker onderzoekt of er familie van de AMV in het Dublinland aanwezig is waarmee de AMV herenigd kan worden. Ook weegt de IND-medewerker het welzijn en de sociale ontwikkeling van de AMV mee in de Dublinprocedure.

Als de asielaanvraag van de AMV wordt afgewezen, probeert de DT&V het vertrek uit Nederland te realiseren. Tot die tijd houdt de AMV recht op opvang.

Wat gebeurt er als de AMV niet kan vertrekken?
Soms kan er voor de AMV, na afwijzing van de asielaanvraag, geen adequate opvang worden gevonden in het land van herkomst of in een ander land. In zo'n geval kan de AMV in aanmerking komen voor een reguliere verblijfsvergunning op grond van het buitenschuldbeleid voor AMV's. Dit geldt ook als vertrek uit Nederland niet is gelukt, terwijl de AMV zich hier wel actief voor heeft ingezet. Voorwaarden zijn dat de AMV nog steeds minderjarig en alleenstaand is en hij op het moment van de eerste asielaanvraag jonger was dan 15 jaar.

 

 

 

Delen