Asiel en nareis: laatste ontwikkelingen

Veel mensen vragen asiel en gezinshereniging (nareis) aan in Nederland. Hierdoor lopen de wachttijden in deze procedures op. Bekijk de gemiddelde wachttijden voor asiel. En wanneer de IND begint met uw nareisaanvraag.  

Door de onzekere situatie in Iran neemt de IND voorlopig geen beslissing op asielaanvragen van Iraniërs. 

Op 12 juni 2026 komen er nieuwe Europese regels voor asiel: het Europees asiel- en migratiepact. Vanaf 12 juni gaan deze regels gelden voor alle landen binnen de Europese Unie. Tegelijk heeft de Nederlandse regering een aantal Nederlandse wetsvoorstellen gemaakt. De Eerste Kamer heeft op 21 april over deze wetsvoorstellen gestemd. 

De Eerste Kamer heeft voor het volgende wetsvoorstel gestemd:

• De Wet invoering tweestatusstelsel

Dit heeft gevolgen voor gezinshereniging asiel (nareis). Wanneer deze wet ingaat, is op dit moment nog niet duidelijk. Doordat dit een Nederlandse wet is, kan dit op een ander moment zijn dan de Europese regels. Het is ook mogelijk dat dit tegelijk is met alle Europese regels op 12 juni. 

De Eerste Kamer heeft tegen de volgende wetsvoorstellen gestemd: 

• De Asielnoodmaatregelenwet 
• De aanpassing strafbaarstelling illegaal verblijf

Veel maatregelen in deze wetten staan ook in de nieuwe Europese regels. Er ligt nog een voorstel bij de Eerste Kamer om de Nederlandse wet hierop aan te passen. Wanneer de Eerste Kamer hierover stemt is nog niet bekend. Alleen de volgende maatregelen gaan nu niet door: 

• De maatregel om iemand die illegaal in Nederland verblijft sneller een ongewenstverklaring te kunnen geven. Illegaal betekent dat iemand geen recht heeft om in een land te zijn. 
• De maatregel om iemand die illegaal in Nederland verblijft strafbaar te stellen. Dit geldt ook voor hulp aan iemand die illegaal in Nederland is. 
• De maatregel om rechterlijke dwangsommen af te schaffen. Dit is een geldbedrag dat de IND van de rechter moet betalen als we te laat zijn met beslissen. 

Gezinshereniging (nareis)

De regels voor gezinshereniging veranderen. Wanneer dit precies is, is nog niet duidelijk. U kunt vanaf dat moment alleen nareis aanvragen voor:

• Uw biologische of geadopteerde kinderen jonger dan 18 jaar.
• Uw partner met wie u wettelijk getrouwd bent.

Voor de volgende gezinsleden kunt u dan geen nareis meer aanvragen:

• Uw partner waar u niet wettelijk mee bent getrouwd.
• Uw pleegkind.
• Uw meerderjarige kinderen. 

Alleen in zeldzame situaties hebben zij recht op een verblijfsvergunning voor familieleden volgens artikel 8EVRM. Dit is een strengere beoordeling dan nareis. Hebt u nareis aangevraagd voor deze gezinsleden voordat de wet ingaat? Dan beoordeelt de IND of zij recht hebben op een verblijfsvergunning volgens artikel 8 EVRM. U hoeft hiervoor geen nieuwe aanvraag te doen.   

Bent u zonder ouders naar Nederland gekomen en vroeg u asiel aan voordat u 18 jaar werd? Dan kunt u straks alleen nareis aanvragen voor:

• Uw ouders. 
• Uw broers en zussen jonger dan 18 jaar, als u tegelijk nareis aanvraagt voor uw ouder(s).

Extra voorwaarden

U kunt een verblijfsvergunning asiel krijgen om 2 redenen: 

• Vluchteling (a): u loopt persoonlijk risico op vervolging in uw land. Bijvoorbeeld door uw afkomst, geloof of politieke voorkeur. 
• Subsidiaire bescherming (b): u loopt gevaar in uw land doordat de algemene situatie onveilig is. Bijvoorbeeld door geweld of oorlog. 

Dit noemen we uw status. 

Status controleren in uw besluit

Hebt u een besluit van de IND gekregen waarin staat dat u een verblijfsvergunning asiel krijgt? Dan kunt u in het besluit zien welke status u hebt. In MijnIND kunt u dit besluit bekijken. Op de eerste pagina van het besluit staat op welke grond u de verblijfsvergunning hebt gekregen. Dit staat op een van de volgende manieren beschreven:

• U krijgt een verblijfsvergunning asiel op grond van artikel 29, eerste lid, aanhef en onder a, Vw.

Dit betekent dat u vluchteling bent. 

• U krijgt een verblijfsvergunning asiel op grond van artikel 29, eerste lid, aanhef en onder b, Vw.

Dit betekent dat u subsidiaire bescherming hebt. 

Voorwaarden bij subsidiaire bescherming

Nu zijn de regels voor gezinshereniging voor beide statussen nog gelijk. Maar als de wet ingaat, gelden er drie extra voorwaarden als u subsidiaire bescherming (b) hebt:

• Nadat u uw verblijfsvergunning asiel hebt gekregen, moet u 2 jaar wachten voordat u gezinshereniging aanvraagt.
• U moet zelfstandig, duurzaam en voldoende inkomen hebben. Dit betekent dat uw inkomen hoog genoeg is en u het lang genoeg ontvangt. En dat u belastingen en premies betaalt over het inkomen.
• U moet huisvesting hebben.

De nieuwe asielprocedure

Op 12 juni 2026 gaat de asielprocedure veranderen. Dit komt door de nieuwe Europese regels. Het doel is om sneller te beslissen of u in Nederland mag blijven. Dit doen we door de volgende aanpassingen: 

• Er is nog maar één interview met de IND over de redenen dat u asiel wilt. Er is geen aanmeldgehoor meer. 
• Er is geen verplicht medisch onderzoek meer. Dit gebeurt alleen nog als daar aanleiding voor is.  
• U krijgt geen eerste beslissing meer waar u op kunt reageren (voornemen). U krijgt direct een definitieve beslissing op uw aanvraag. Als u het daar niet mee eens bent, kunt u in beroep gaan bij de rechter. 
• De IND kan u informatie geven over de asielprocedure. Dit heet juridische voorlichting. Bijvoorbeeld als u vragen hebt over uw rechten. 
• U krijgt kort voor uw asielinterview een advocaat. 
• De IND neemt uw asielinterview op en uw advocaat kan het interview terugluisteren.
• Komt u niet naar uw afspraken tijdens de asielprocedure? Dan kan de IND sneller een negatief besluit nemen op uw asielaanvraag. 
• Standaard hoort u binnen 6 maanden of u in Nederland mag blijven. In de versnelde procedure is dit 3 maanden. Deze procedure volgt u bijvoorbeeld als u uit een veilig land komt. 

De verblijfsvergunning asiel 

Krijgt u een verblijfsvergunning asiel? Dan verandert vanaf 12 juni het volgende: 

• Een verblijfsvergunning asiel is op dit moment 5 jaar geldig. Dit wordt 3 jaar. U moet daarom elke 3 jaar een nieuw verblijfsdocument (pasje) aanvragen. Hebt u op 12 juni 2026 een verblijfsvergunning asiel voor bepaalde tijd? Dan houdt u dit pasje totdat u moet verlengen. 

• Er bestaat geen verblijfsvergunning asiel voor onbepaalde tijd meer. Had u op 12 juni 2026 al een verblijfsvergunning asiel voor onbepaalde tijd? Dan houdt u deze verblijfsvergunning. 

  Hebt u een verblijfsvergunning voor onbepaalde tijd aangevraagd en hebt u op 12 juni nog geen beslissing van de IND? Dan beoordeelt de IND uw aanvraag als een vernieuwing van uw verblijfsdocument asiel.  

Tweede of volgende asielaanvraag

De IND gaat vanaf 12 juni tweede of volgende asielaanvragen strenger beoordelen. Komt u met nieuwe informatie die de kans op een verblijfsvergunning duidelijk groter maken? Alleen dan beoordeelt de IND uw aanvraag.