Nieuwe wetten en regels asiel en nareis

Op 12 juni 2026 komen er nieuwe Europese regels voor asiel: het Europees asiel- en migratiepact. Deze regels gaan gelden voor alle landen binnen de Europese Unie. De Europese regels zijn uitgewerkt in een Nederlands wetsvoorstel: de Uitvoerings- en implementatiewet Asiel en Migratiepact 2026. Op 26 mei heeft de Eerste Kamer voor deze wet gestemd. Dit betekent dat de nieuwe regels vanaf 12 juni ingaan. 

De Eerste Kamer stemde op 21 april al voor de Wet invoering tweestatusstelsel.  Dit heeft gevolgen voor gezinshereniging asiel (nareis). Wanneer deze wet ingaat, is op dit moment nog niet zeker. De verwachting is dat dit ook op 12 juni is. 

Hieronder staan de maatregelen die in deze wetten staan.

De regels voor gezinshereniging veranderen. Wanneer dit precies is, is nog niet duidelijk. U kunt vanaf dat moment alleen nareis aanvragen voor:

• Uw biologische of geadopteerde kinderen jonger dan 18 jaar.
• Uw partner met wie u wettelijk getrouwd bent.

Voor de volgende gezinsleden kunt u dan geen nareis meer aanvragen:

• Uw partner waar u niet wettelijk mee bent getrouwd.
• Uw pleegkind.
• Uw meerderjarige kinderen. 

Alleen in zeldzame situaties hebben zij recht op een verblijfsvergunning voor familieleden volgens artikel 8 EVRM. Dit is een strengere beoordeling dan nareis. Hebt u nareis aangevraagd voor deze gezinsleden voordat de wet ingaat? Dan beoordeelt de IND of zij recht hebben op een verblijfsvergunning volgens artikel 8 EVRM. U hoeft hiervoor geen nieuwe aanvraag te doen.   

Bent u zonder ouders naar Nederland gekomen en vroeg u asiel aan voordat u 18 jaar werd? Dan kunt u straks alleen nareis aanvragen voor:

• Uw ouders. 
• Uw broers en zussen jonger dan 18 jaar, als u tegelijk nareis aanvraagt voor uw ouder(s).

Reden van uw verblijfsvergunning asiel (tweestatusstelsel) 

U kunt een verblijfsvergunning asiel krijgen om 2 redenen: 

• Vluchteling (a): u loopt persoonlijk risico op vervolging in uw land. Bijvoorbeeld door uw afkomst, geloof of politieke voorkeur. 
• Subsidiaire bescherming (b): u loopt gevaar in uw land doordat de algemene situatie onveilig is. Bijvoorbeeld door geweld of oorlog. 

Dit noemen we uw status. 

Extra voorwaarden bij subsidiaire bescherming

Nu zijn de regels voor gezinshereniging voor beide statussen nog gelijk. Maar als de wet ingaat, gelden er drie extra voorwaarden als u subsidiaire bescherming (b) hebt:

• Nadat u uw verblijfsvergunning asiel hebt gekregen, moet u 2 jaar wachten voordat u gezinshereniging aanvraagt.
• U moet zelfstandig, duurzaam en voldoende inkomen hebben. Dit betekent dat uw inkomen hoog genoeg is en u het lang genoeg ontvangt. En dat u belastingen en premies betaalt over het inkomen.
• U moet huisvesting hebben.

Status controleren in uw besluit

Hebt u een besluit van de IND gekregen waarin staat dat u een verblijfsvergunning asiel krijgt? Dan kunt u in het besluit zien welke status u hebt. Op de eerste pagina van het besluit staat op welke grond u de verblijfsvergunning hebt gekregen. Dit staat op een van de volgende manieren beschreven:

• U krijgt een verblijfsvergunning asiel op grond van artikel 29, eerste lid, aanhef en onder a, Vw.

Dit betekent dat u vluchteling bent. 

• U krijgt een verblijfsvergunning asiel op grond van artikel 29, eerste lid, aanhef en onder b, Vw.

Dit betekent dat u subsidiaire bescherming hebt. 

In MijnIND kunt u dit besluit bekijken tot ongeveer een maand nadat u uw verblijfsvergunning hebt gekregen. Kunt u uw besluit niet meer bekijken? Bel dan de nareislijn.

Op 12 juni 2026 gaat de asielprocedure veranderen. Dit komt door de nieuwe Europese regels. Het doel is om sneller te beslissen of u in Nederland mag blijven. Dit doen we door de volgende aanpassingen: 

• Er is nog maar één interview met de IND over de redenen dat u asiel wilt. Er is geen aanmeldgehoor meer. 
• Er is geen verplicht medisch onderzoek meer. Dit gebeurt alleen nog als daar aanleiding voor is.  
• U krijgt geen eerste beslissing meer waar u op kunt reageren (voornemen). U krijgt direct een definitieve beslissing op uw aanvraag. Als u het daar niet mee eens bent, kunt u in beroep gaan bij de rechter. 
• De IND kan u informatie geven over de asielprocedure. Dit heet juridische counseling. Bijvoorbeeld als u vragen hebt over uw rechten. 
• U krijgt kort voor uw asielinterview een advocaat. 
• De IND neemt uw asielinterview op en uw advocaat kan het interview terugluisteren.
• Komt u niet naar uw afspraken tijdens de asielprocedure? Dan kan de IND sneller een negatief besluit nemen op uw asielaanvraag. 
• Standaard hoort u binnen 6 maanden of u in Nederland mag blijven. In de versnelde procedure is dit 3 maanden. Deze procedure volgt u bijvoorbeeld als u uit een veilig land komt. 

Krijgt u een verblijfsvergunning asiel? Dan verandert vanaf 12 juni het volgende: 

• Een verblijfsvergunning asiel is op dit moment 5 jaar geldig. Dit wordt 3 jaar. U moet daarom elke 3 jaar een nieuw verblijfsdocument (pasje) aanvragen. Hebt u op 12 juni 2026 een verblijfsvergunning asiel voor bepaalde tijd? Dan houdt u uw verblijfsdocument totdat dit niet meer geldig is. U vraagt dan vernieuwing aan van uw verblijfsdocument asiel. 
• Er bestaat geen verblijfsvergunning asiel voor onbepaalde tijd meer. Had u op 12 juni 2026 al een verblijfsvergunning asiel voor onbepaalde tijd? Dan houdt u deze verblijfsvergunning. U kunt vernieuwing blijven aanvragen van uw document. 

Verblijfsvergunning asiel onbepaalde tijd aangevraagd

Hebt u al verblijfsvergunning asiel voor onbepaalde tijd aangevraagd? En hebt u voor 12 juni 2026 nog geen besluit gekregen? Dan beoordeelt de IND uw aanvraag als een vernieuwing van uw verblijfsdocument asiel. U krijgt een brief van ons. U krijgt de kosten van de aanvraag voor onbepaalde tijd terug. Is uw verblijfsvergunning asiel langer dan 3 maanden geldig? Dan vernieuwen we uw document nog niet. 

Er zijn een aantal redenen waardoor wij voor 12 juni geen besluit kunnen nemen. Bijvoorbeeld:

• U voldoet voor 12 juni niet aan de voorwaarde dat u minimaal 5 jaar met een verblijfsvergunning in Nederland hebt verbleven.
• De kosten van de aanvraag zijn nog niet betaald.
• Uw aanvraag is niet compleet. We hebben u een brief gestuurd. U moet nog reageren op die brief.
• U hebt een voornemen gekregen omdat we van plan zijn u geen asiel onbepaalde tijd te geven. 

Wanneer geen asiel onbepaalde tijd aanvragen

Voldoet u op 12 juni niet aan alle voorwaarden van een verblijfsvergunning asiel voor onbepaalde tijd? Bijvoorbeeld omdat u voor 12 juni nog niet 5 jaar met een verblijfsvergunning asiel in Nederland hebt verbleven? Dan kan de IND niet voor 12 juni een beslissing nemen op uw aanvraag. Het heeft dan geen zin om deze verblijfsvergunning nog aan te vragen.

Verblijfsvergunning EU-langdurig ingezetene

Woont u minimaal 5 jaar in Nederland met een geldige verblijfsvergunning? En hebt u nu een verblijfsvergunning asiel? Dan hebt u mogelijk recht op een verblijfsvergunning EU-langdurig ingezetene. 

De IND gaat vanaf 12 juni tweede of volgende asielaanvragen strenger beoordelen. Komt u met nieuwe informatie die de kans op een verblijfsvergunning duidelijk groter maken? Alleen dan beoordeelt de IND uw aanvraag.