'Wij zijn het juridisch geweten van de IND'

Het Bedrijfsjuridisch Cluster (BJC) is onderdeel van de afdeling Juridische Zaken (JZ) van de IND. De juristen in dit team adviseren collega’s op het gebied van bedrijfsvoering en digitale overheidsdienstverlening. 

Koekjesfabriek

Even in gewone mensentaal: wat doet het Bedrijfsjuridisch Cluster nou precies? ‘Ik zal met een metafoor beginnen’, lacht Diederick. ‘Stel je voor, de IND is een koekjesfabriek. Dan adviseren wij niet wat er in die koekjes moet zitten, maar wel over de rest: de fabriek, de mensen, de machines, de productie, de verpakking, het transport en de juridische maatregelen die nodig zijn om de koekjesfabriek te laten draaien en te beschermen.’

‘Kortom: op juridisch gebied doen wij bij de IND eigenlijk bijna alles, behalve het verlenen van een verblijfsvergunning. Denk bijvoorbeeld aan inkoopvraagstukken, schadezaken, mandaatregelingen, nieuwe wet- en regelgeving en juridisch advies bij integriteitsvraagstukken. Wij zijn het ‘juridisch geweten’ van de IND. En het werk van de bedrijfsjurist is onmisbaar voor een overheidsorganisatie die betrouwbaar wil handelen binnen de kaders van de wet.’

‘Never a dull moment’

Een werkdag in het leven van Diederick is dynamisch, uitdagend en de taken zijn uiteenlopend. Of, zoals hij het zelf omschrijft: ‘never a dull moment’. Hij schuift aan bij overleggen en adviseert over beslissingen die collega’s moeten nemen, zodat ze vallen binnen de kaders van de wet. ‘Soms gaat het om het juridisch scherp krijgen van een besluit, soms om het duiden van risico’s of het geven van richting’, legt hij uit.

Als coördinator binnen zijn team houdt hij bovendien het overzicht. ‘Ik werk mee aan inhoudelijke vraagstukken, maar bewaak ook de lijn binnen het team en ben een gesprekspartner voor mijn collega’s. Zeker als het gaat om ICT-recht. Dat is mijn specialisatie, dus ik kijk graag met een scherpe blik mee naar alles wat raakt aan digitalisering.’

Wet- en regelgeving

En die scherpe blik is hard nodig, want digitalisering binnen de IND gaat allang niet meer alleen over techniek. Het raakt direct aan wet- en regelgeving, aan de manier waarop de overheid met burgers communiceert en hoe technologie wordt ingezet. ‘Ik houd me bezig met de juridische vertaling van dat soort wetten, zoals de Wet digitale overheid’, vertelt Diederick. ‘Hoe kunnen we dat invoeren in onze organisatie en wat betekent dat dan voor onze uitvoeringsprocessen?’ 

‘Een wet kan juridisch helder zijn, maar in de praktijk allerlei vragen oproepen’, gaat hij verder. ‘Wie mag wat doen? Welke verantwoordelijkheden liggen waar? En hoe borgen we dat dit zorgvuldig en rechtmatig gebeurt? Dat breng ik in kaart en vertaal ik naar heldere kaders, zodat we voorkomen dat collega’s later vastlopen op onduidelijkheden of juridische risico’s.’  

Oplossingen zoeken

Diederick benadrukt dat zijn werk niet altijd draait om het krijgen van juridisch gelijk. ‘Je kunt juridisch helemaal aan de goede kant zitten, maar dan nog moet je jezelf de vraag stellen: is dit ook redelijk? Doet het nog recht aan de mens zelf?’

Hij refereert aan een integriteitszaak waarin een IND-medewerker jarenlang vastzat in een arbeidsrechtelijk conflict. Diederick gaf daarover juridisch advies. ‘Zo’n situatie kan iemands hele leven gaan beheersen’, legt hij uit. ‘In plaats van uitsluitend te kijken naar de juridisch strijd, kun je je afvragen of je tot het uiterste moet procederen, of dat je tot een oplossing kunt komen die recht doet aan alle belangen. Dat laatste bleek mogelijk. Het oplossen van dat soort puzzels maakt me trots en dankbaar, want het leverde niet alleen een uitkomst, maar de betrokken medewerker voelde zich ook echt gehoord.’

Vliegende start bij de IND

‘Dat vind ik misschien nog wel het mooiste aan mijn werk. Dat ik met zorgvuldigheid en menselijkheid kan bijdragen aan oplossingen, die passen bij wat voor organisatie de IND wil zijn.’

Voor Diederick is dat ook precies wat de IND zo’n bijzondere plek maakt om te werken. ‘Ik loop hier niet voor niets al 25 jaar rond’, lacht hij. ‘Ik heb volop de ruimte gekregen om me te ontwikkelen, verschillende rollen te vervullen en me te specialiseren. Iedereen die start in het juridisch vakgebied, van procesvertegenwoordiger tot bedrijfsjurist, zou ik aanmoedigen hier te beginnen. Je krijgt de kans om te groeien en je vak in de praktijk te leren.’

‘Bovendien zet je je kennis hierin voor een organisatie die bijdraagt aan de Nederlandse maatschappij’, sluit hij af. ‘Volgens mij geeft dat het werk per definitie al waarde en betekenis.’