Het Europees asiel- en migratiepact en wat dat voor de IND betekent

Met het pact zetten de Europese landen gezamenlijk een stap naar een Europees asielsysteem dat beter gaat werken: vluchtelingen krijgen de bescherming die ze nodig hebben en anderen kunnen snel terug naar het land van herkomst. 

Afspraken

De Europese landen hebben in het migratiepact afgesproken dat vanaf die 12e juni onder meer strengere controles aan de buitengrenzen komen; alle irreguliere migranten worden aan de buitengrenzen van Europa gescreend. 

Ook worden asielprocedures versneld en kunnen asielzoekers moeilijker doorreizen naar andere EU-landen om daar asiel aan te vragen. En er zijn afspraken gemaakt over solidariteit; asielzoekers worden via een verdeelsleutel verdeeld over de Europese landen. Ontvangt een land relatief veel aanvragen? Dan moet een ander EU-land asielzoekers overnemen of geld betalen aan dat ontvangende land. 

Omdat de screening een heel belangrijk onderdeel is in het pact, wordt de gemeenschappelijk databank Eurodac waarin alle gegevens van aanvragers staan, verbeterd. De verwachting is dat het aantal Dublinoverdrachten toeneemt. Dit betekent dat het land dat verantwoordelijk is voor de asielaanvraag, die aanvraag ook behandelt. Om dat goed te laten werken, worden ook de beslistermijnen aangepast om de Dublinverordening beter te laten werken. 

Gevolgen van het pact voor de werkwijze van de IND

Het Europees Parlement keurde het asiel- en migratiepact op 10 april 2024 goed. De doelstellingen van het pact zijn vastgelegd in tien wetgevende voorstellen – negen verordeningen en één richtlijn. De verordeningen hebben een directe werking en zijn van grote invloed op de uitvoeringsprocessen bij verschillende (uitvoerings)organisaties. 
Dat betekent dat ook de IND anders moet gaan werken en zijn processen zo moet aanpassen dat ze in lijn zijn met het pact. Dat vraagt veel van onze organisatie. Tegelijkertijd grijpt de IND de kansen aan die het pact biedt om de asielprocedure efficiënter in te richten en de procedure sneller te maken, terwijl de procedure wel zorgvuldig blijft.

Efficiëntere procedures

Het is de bedoeling dat er in die nieuwe asielprocedure zo min mogelijk overdrachtsmomenten zijn tussen medewerkers en procedures. Zo schrappen we bijvoorbeeld onverplichte nationale procedurestappen, zoals het aanmeldgehoor en doen we niet meer altijd een uitgebreid medisch onderzoek. Ook gaan we meer uit van de zelfredzaamheid van de aanvrager. Ze krijgen bijvoorbeeld een tablet om hun gegevens in te vullen en documenten aan te leveren. De nieuwe procedure is ook humaner: aanvragers krijgen sneller duidelijkheid en capaciteit kan gerichter worden ingezet voor mensen in een complexe of kwetsbare situatie. Iedereen volgt één generieke procedure, het zogeheten sporenbeleid vervalt.

Screening

Ook krijgt de IND onder meer de verantwoordelijkheid voor de binnenlandse screening en de registratie van asielzoekers in Ter Apel: Ontvangst en Voorbereiding Asielaanvraag (OVA). Daarbij zijn de identificatie- en registratietaken gericht op het ophalen van informatie voor een passende vervolgprocedure.

Meer weten?

Lees meer over het Europese asiel- en migratiepact, wat dat betekent voor de IND en wat de IND zelf doet om op 12 juni 2026 klaar te zijn om volgens de afspraken in het pact te werken.

VreemdelingenVisie:

• Wat is het asiel- en migratiepact?
• Samen aan de slag voor het migratiepact 

Het nationale implementatieplan geeft een overzicht van de stappen voor de invoering van het Europese asiel- en migratiepact in het Nederlandse stelsel voor asiel en opvang.

Zie ook de Kamerbrief over de invoering van het EU migratiepact (6 december 2024). Hiermee informeerde minister Faber de Tweede Kamer over de invoering van het Europese asiel- en migratiepact.