Ministerraad stemt in met asielwetten, IND waarschuwt voor overbelasting

De IND staat de komende jaren voor enorme uitdagingen. Zo kampt de IND een groot aantal openstaande aanvragen en een hoge werkdruk. En die druk kan nóg hoger worden omdat mogelijk de asielaanvragen van 70.000 Syriërs opnieuw beoordeeld moeten worden. Daarnaast volgen misschien 120.000 nieuwe aanvragen van Oekraïners als hun tijdelijke bescherming stopt.

Niet alles tegelijk

Om de uitdagingen het hoofd te kunnen bieden, vraagt de IND aandacht voor de timing van de invoering. De IND laat weten veel te kunnen, maar niet alles tegelijk. De dienst wil de invoering van de wetten zoveel mogelijk samen laten vallen met Europese Asiel- en Migratiepact in 2026. Gebeurt dat niet, dan dreigen volgens de dienst verschillende regels door elkaar te gaan lopen. Dat kan zorgen voor juridische problemen en nog meer werk. 

De IND waarschuwt verder dat de invoering van nieuwe regels zonder goede voorbereiding zorgt voor nog langere wachttijden en meer druk op opvangplekken en juridische procedures. Daardoor wordt het voor de IND steeds moeilijker om zijn wettelijke taak – juist en tijdig beslissen – uit te voeren.

Kansen

De IND ziet in de nieuwe wetten kansen. Sommige maatregelen maken de asielprocedure sneller. Bijvoorbeeld het schrappen van de voornemenprocedure en het afwijzen van asielaanvragen van mensen die niet komen opdagen als ze moeten worden gehoord. Andere maatregelen zorgen naar verwachting juist voor meer werk en juridische problemen. Dit geldt bijvoorbeeld voor strengere regels voor nareis en het beperken van wie bij het gezin hoort.

Extra geld

De IND en de rechtspraak krijgen extra geld voor de realisatie van de wetten. Het gaat om een totaalbedrag van 115 miljoen euro. Er is 101,8 miljoen gereserveerd voor de tweestatusstelselwet en 13,3 miljoen euro voor de asielnoodmaatregelenwet. Het is nog onduidelijk hoeveel geld de IND precies krijgt.
Volgens de dienst helpt het extra geld, maar is het niet genoeg om het werk goed te blijven doen. Daarvoor is meerjarige stabiele financiering nodig.