Europese asiel- en migratiepact van start

Het migratiepact is een Europese verplichting waar Nederland met de uitvoerings- en implementatiewet Asiel- en migratiepact invulling aangeeft. De IND grijpt dit moment ook aan om de asielprocedure die in de loop van jaren steeds ingewikkelder is geworden, opnieuw vorm te geven. Met deze  nieuwe asielprocedure zorgt de IND ervoor dat aanvragers sneller duidelijkheid krijgen.

Kortere procedure

Het aanmeldgehoor, de rust- en voorbereidingstermijn, het medisch onderzoek en de voornemenprocedure zijn vanaf vandaag geen standaardonderdeel meer van de asielprocedure. Deze stappen zijn volgens Europese wet- en regelgeving niet verplicht en hebben niet altijd een toegevoegde waarde. Meestal zijn ze dus ook niet nodig om zorgvuldig een besluit te kunnen nemen. In de situaties waarin de IND hieraan twijfelt wordt maatwerk geboden. Het aanpassen van de procedure is nodig, niet alleen in het belang van aanvragers maar ook vanwege de kortere wettelijke termijnen waarbinnen de IND een aanvraag moet behandelen. Voor de versnelde procedure is dat drie maanden.

Nieuwe taken

In de nieuwe procedure krijgt de IND een aantal nieuwe taken die voortkomen uit  de screeningsverordening. Dit betekent dat de IND tijdens de fase Ontvangst en Voorbereiding Asielaanvraag (OVA) de identiteit vaststelt, eerste veiligheidschecks uitvoert, een medische beoordeling doet en signalen van kwetsbaarheid in kaart brengt. Een verschil is ook dat de aanvrager eigen gegevens zelf invult via een online portaal, met hulp van een IND medewerker wanneer dat nodig is.  

Na het indienen van  de asielaanvraag krijgt de aanvrager juridische counseling van de IND . Dit is bedoeld om mensen uit te leggen hoe de asielprocedure werkt, welke rechten en plichten zij hebben en welke stappen zij kunnen verwachten. Het gaat dus om algemene en procedurele informatie. Daarna ontvangt de aanvragers vrij snel een uitnodiging voor het gehoor. Vlak voor het gehoor wordt de aanvrager gekoppeld aan een advocaat.

Aangepast beleid

Naast de procedure is ook een aantal regels veranderd. Zo is de verblijfsvergunning voor onbepaalde tijd afgeschaft en is de duur van de tijdelijke verblijfsvergunning verkort van vijf naar drie jaar. Ook is er een tweestatusstelsel en zijn de eisen voor gezinshereniging aangescherpt.

Vereenvoudiging is nodig

De IND loopt al een aantal jaren tegen de grenzen aan van wat de organisatie aankan. De vereenvoudiging van de procedure was hard nodig om aanvragers sneller duidelijkheid te kunnen geven. Het is daarnaast van belang om de nieuwe, kortere termijnen van het migratiepact te halen. Dat is cruciaal om het migratiepact in Europa te laten slagen.

Koersvast van start

De IND heeft begin deze week in de Stand van de Uitvoering  aan de politiek gevraagd om ruimte voor de uitvoering en koersvast beleid in een tijd van grote veranderingen. Deze nieuwe asielprocedure is zo’n verandering. 12 juni is daarin het startmoment waarop de basis staat. De IND voert de komende maanden verdere aanpassingen stapsgewijs door.