IND toetst nieuwe nareisregels in de praktijk

De mogelijkheden voor asielstatushouders om gezinsleden na te laten reizen, veranderen door de invoering van het tweestatusstelsel. Het inperken van het kerngezin en de aanvullende voorwaarden voor nareisaanvragen zijn dan ook van toepassing op ruim 19.000 aanvragen die vóór 12 juni zijn ingediend en waarin nog geen besluit is genomen. Juist door de keuze van de wetgever is het des te belangrijker dat snel duidelijk wordt hoe de rechtbanken deze nieuwe wet beoordelen in zijn uitwerking op individuele zaken.

Randvoorwaarde
 

De IND neemt enkele tientallen aanvragen in behandeling die volgens de nieuwe wet afgewezen worden. De Raad van State noemde de toepassing van de nieuwe regels op reeds ingediende aanvragen eerder problematisch, omdat het onder andere tot een ongelijke behandeling leidt. In de eerder gepubliceerde ketenbrede uitvoeringstoets wordt daarom een belangrijke randvoorwaarde gesteld: een start in een klein aantal zaken om uit te wijzen of het juridisch verdedigbaar is dat de nieuwe regels met terugwerkende kracht worden toegepast.

 
Zoveel mogelijk aanvragen behandelen of voorbereiden
 

Ondertussen blijft de IND ook aanvragen behandelen die niet geraakt worden door de nieuwe wet. Bijvoorbeeld aanvragen voor gezinsleden van A-statushouders die wel onder de definitie van het kerngezin vallen. Bij de aanvragen die geraakt worden door de nieuwe regels maar niet onder de pilot vallen, worden wel de nodige stappen genomen om de aanvraag compleet te maken zodra deze aan de beurt zijn. Het nemen van een besluit in deze zaken wordt echter uitgesteld totdat de rechtspraak een uitspraak heeft gedaan in de zaken die in deze start zijn meegenomen en volgens de nieuwe regels zijn beslist. 

Aangepast beleid
 

Met de nieuwe wet verandert voor alle statushouders welke gezinsleden in aanmerking komen voor nareis. Dat zijn vanaf 12 juni alleen gezinsleden die behoren tot het kerngezin. Ongehuwde partners, meerderjarige kinderen en pleegkinderen komen niet langer in aanmerking voor nareis. Daarnaast is in de Nederlandse wet opgenomen dat subsidiair beschermden (B-status), - bijvoorbeeld mensen die vluchten voor oorlog - aan aanvullende voorwaarden moeten voldoen voordat zij familie kunnen laten nareizen. Zij moeten na het verkrijgen van een verblijfsvergunning 2 jaar wachten voordat zij in aanmerking komen voor nareis. Bovendien moeten ze aantonen dat ze zelfstandige huisvesting hebben  en dat ze voldoende middelen hebben om hun familieleden te onderhouden. 
 

Rechterlijk oordeel 
 

Een rechterlijke uitspraak geeft uiteindelijk zowel de aanvragers als de IND duidelijkheid over de toepassing van de nieuwe regels. Daarmee wordt ook voorkomen dat afgehandelde zaken later opnieuw moeten worden beoordeeld. Dat is vervelend voor de aanvrager en betekent ook een extra belasting voor onder andere de IND, de rechtspraak en de advocatuur. Uit de uitvoeringstoets bleek dat de keten dit niet aankan en dat wordt op deze manier voorkomen. Zodra de rechtspraak een richtinggevende uitspraak heeft gedaan en de gevolgen daarvan duidelijk zijn, pakt de IND de zaken op waarin tijdelijk geen besluiten zijn genomen.