Overslaan en naar de inhoud gaan Overslaan en naar de zijbalk gaan

Inburgering bij naturalisatie

Wilt u Nederlander worden door naturalisatie? Dan moet u voldoen aan het inburgeringsvereiste. Dit betekent meestal dat u een inburgeringsdiploma moet hebben. Lees meer over het inburgeringsvereiste en de vrijstellingen en ontheffingen.

Wat is het inburgeringsvereiste?

Als u via naturalisatie Nederlander wilt worden, moet u zijn ingeburgerd. Dit wil zeggen dat u vrij goed Nederlands spreekt, leest, schrijft en verstaat. Ook moet u zich kunnen redden in de Nederlandse samenleving. Om dat aan te tonen moet u slagen voor het inburgeringsexamen op taalniveau A2. Dit heet ook wel naturalisatietoets. U meldt zich aan voor dit examen bij de Dienst Uitvoering Onderwijs (DUO). Als u dit examen haalt krijgt u het digitale inburgeringsdiploma. Met dit diploma kunt u naturalisatie aanvragen.

Geen inburgeringsexamen bij optie

Soms kunt u Nederlander worden via de optieprocedure. Dit is een makkelijkere en snellere manier om de Nederlandse nationaliteit te krijgen. De gemeente beoordeelt dit verzoek. Als u voldoet aan de voorwaarden voor optie, hoeft u geen inburgeringsexamen te doen.
 

Hoe ziet het inburgeringsexamen eruit?

Hoe ziet het inburgeringsexamen eruit?

U doet het inburgeringsexamen bij DUO. Het inburgeringsexamen bestaat uit de  volgende examens:

  1. Mondelinge en schriftelijke vaardigheden in de Nederlandse taal:
    a. leesvaardigheid;
    b. luistervaardigheid;
    c. schrijfvaardigheid;
    d. spreekvaardigheid.
  2. Kennis van de Nederlandse samenleving (KNS):
    a. kennis van de Nederlandse maatschappij (KNM);
    b. oriëntatie op de Nederlandse arbeidsmarkt (Wi2013) / Module Arbeidsmarkt Participatie
    (Wi2021).
  3. Participatieverklaringstraject (PVT).

     

Vrijstelling: wanneer hoeft u het inburgeringsexamen niet te doen?

Soms hoeft u voor naturalisatie het inburgeringsexamen niet te doen. Dit noemen we vrijstelling. U heeft vrijstelling als u voldoet aan één van de volgende situaties: 

  1. U bent Molukker en valt onder de Wet betreffende positie van Molukkers van 9 september 1976 (dit blijkt uit uw registratie bij de gemeente).
  2. U hebt een Nederlands diploma of getuigschrift (uitgereikt op basis van een Nederlandse wet voor onderwijs van hoger niveau dan het basisonderwijs). En u hebt het onderwijs in de Nederlandse taal gevolgd.
  3. U hebt een diploma Staatsexamen Nederlands als tweede taal (NT­2), programma I of II.
  4. U hebt een WIN-certificaat. U hebt hierbij een verklaring van de school met minimaal taalniveau A2 op alle onderdelen, en voldoende niveau voor het onderdeel Maatschappij Oriëntatie (tot en met 31 augustus 2001 85% of hoger, vanaf 1 september 2001 80% of hoger).
  5. U hebt een originele beschikking vrijstelling/ontheffing van Burgemeester en Wethouders (B&W) van uw gemeente waaruit één van de volgende situaties blijkt:
    a. dat u geen inburgeringsprogramma hoeft te doen, omdat u al voldoende kennis hebt (op grond van artikel 5, tweede lid, WIN).
    b. dat u geen inburgeringsprogramma hoeft te doen, omdat u bent geslaagd voor een toets bedoeld in artikel 5, vierde lid, WIN.
    c. dat u om medische redenen voor onbepaalde tijd niet hoeft te voldoen aan de inburgeringsplicht (op grond van artikel 3, derde lid, onder a WIN).
  6. U hebt een inburgeringsdiploma op grond van de Wet Inburgering 2013, op minimaal niveau A2.
  7. U hebt een inburgeringsdiploma op grond van de Wet inburgering 2021, op minimaal niveau A2.
  8. U hebt een document Verkorte Vrijstellingstoets op niveau B1. U hebt deze toets gedaan voor 1 januari 2013.
  9. U hebt tijdens uw leerplichtige leeftijd (tussen 5 en 16 jaar) minimaal 8 jaar in Nederland gewoond.
  10.  U hebt een Belgisch diploma of getuigschrift. Het onderwijs moet in het Nederlands zijn gegeven. Het diploma of getuigschrift moet zijn uitgereikt op basis van een Belgische wet voor onderwijs van hoger niveau dan het basisonderwijs. En een apostille hebben.
  11. U hebt een Surinaams diploma of getuigschrift van afronding van een opleiding van wetenschappelijk onderwijs (universiteit), hoger onderwijs, algemeen voortgezet onderwijs, beroepsonderwijs of leerlingwezen. Het onderwijs moet in het Nederlands zijn gegeven. Het diploma of getuigschrift moet zijn uitgereikt op basis van een Surinaamse wet voor onderwijs. En een apostille hebben.
  12. U hebt een diploma van het Europees baccalaureaat van de Europese school. U had het vak Nederlands als 1e of 2e taal en hebt een voldoende voor het vak Nederlands.
  13. U hebt een getuigschrift International baccalaureaat Middle Years Certificate, International General Certificate of Secondary Education (IGSE) of International Baccalaureaat, met een voldoende voor het vak Nederlands. Bij het IGCSE Certificaat is de waardering A t/m G een voldoende voor het vak Nederlands.
  14. U hebt een certificaat Naturalisatietoets (zoals dit heette voor 1 april 2007). Hieruit blijkt dat u bent geslaagd voor de volgende 5 onderdelen: kennis van staatsinrichting en maatschappij; spreek­, luister­, schrijf­ en leesvaardigheid.
     

Gedeeltelijke vrijstelling: wanneer hoeft u maar een deel van het inburgeringsexamen te doen?

Soms hoeft u voor naturalisatie niet alle onderdelen van het inburgeringsexamen te maken. Dit noemen we gedeeltelijke vrijstelling.

In de volgende situaties moet u alleen nog het onderdeel Kennis Nederlandse Samenleving maken:

  • U hebt een Certificaat Inburgering Oudkomers. U hebt voor alle taalonderdelen niveau 2 behaald.
  • U hebt een Certificaat Inburgering Nieuwkomers (WIN­ certificaat) met alle taalonderdelen op minimaal niveau 2 met de verklaring van de school.
  • U hebt een Verklaring Educatie van het ROC en na een toets alle taalonderdelen op minimaal niveau 2 gehaald.
  • U hebt een Certificaat Nederlands als Vreemde Taal (CNaVT) op minimaal niveau A2.

In de volgende situaties hebt u vrijstelling van het onderdeel Kennis Nederlandse Samenleving, maar moet u de andere onderdelen nog wel maken:

  • U hebt deel I van de naturalisatietoets: kennis van staatsinrichting en maatschappij (van vóór 1 april 2007) gehaald.
  • U hebt een Certificaat Inburgering Nieuwkomers (WIN­certificaat) voor maatschappijoriëntatie KSE­niveau 2 met de verklaring van de onderwijsinstelling. De vereiste score voor certificaten tot en met 1 september 2001 is minimaal 85%. Vanaf 31 augustus 2001 is dat 80%.

     

In de volgende situaties hebt u vrijstelling van het participatieverklaringstraject (PVT), maar moet u de andere onderdelen nog wel maken:

  • U bent niet-inburgeringsplichtig, maar om te naturaliseren moet u het inburgeringsdiploma halen. 
  • U hebt vrijstelling voor het onderdeel participatieverklaringstraject (PVT) op grond van de discretionaire bevoegdheid van de Minister van SZW. 

In de volgende situaties hebt u vrijstelling voor het onderdeel oriëntatie op de Nederlandse arbeidsmarkt, maar moet u de andere onderdelen nog wel maken:

  • U hebt de pensioengerechtigde leeftijd.
  • U bent volledig gepensioneerd vóór u de AOW-gerechtigde leeftijd hebt.
  • U bent volledig en blijvend arbeidsongeschikt.
  • U hebt u voor 1 januari 2015 bij DUO aangemeld voor het
    inburgeringsexamen of een onderdeel daarvan. En u hebt voor 1 februari 2015 het examengeld betaald.
  • In de 12 maanden voor uw verzoek tot vrijstelling hebt u in minimaal 6 maanden minimaal 48 uur per maand in Nederland gewerkt in loondienst.
  • In de 12 maanden voor uw verzoek tot vrijstelling hebt u winst uit onderneming gehad. U moet een minimaal bedrag aan winst hebben gemaakt. Dit minimale bedrag berekent u met deze formule: (L / 40) * 48 * 6. L= minimumloon. Dit staat in artikel 8, 1e lid, onder b, van de Wet minimumloon en minimumvakantiebijslag. Met inbegrip van de vakantiebijslag staat in artikel 15 van die wet;
  • In de 12 maanden voor uw verzoek tot vrijstelling hebt u minimaal 6 maanden bijstand ontvangen op grond van artikel 2, eerste of tweede lid, van het Besluit bijstandverlening zelfstandigen 2004.
     

Ontheffing: wat moet u doen als u het inburgeringsexamen niet kan halen?

Soms krijgt u ontheffing van het inburgeringsvereiste voor naturalisatie om medische of andere redenen. U hoeft het inburgeringsexamen dan niet te doen.

Heeft u ernstige blijvende lichamelijke problemen (bijvoorbeeld doofheid, blindheid of doofstomheid)? Of ernstige psychische problemen? Dan kunt u op 3 manieren bewijzen dat u ontheffing hebt van het inburgeringsvereiste voor naturalisatie:

  1. Medisch advies Argonaut
    Is de kans groot dat u binnen 5 jaar het inburgeringsexamen niet kunt doen, omdat u ernstig ziek bent? Of omdat u een handicap hebt? Dan kunt u ontheffing aanvragen. Hiervoor hebt u een medisch onderzoek en advies van Argonaut nodig. Argonaut is de medische adviseur, aangewezen door de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. Het medisch onderzoek kost geld. Dit moet u zelf betalen. Na het onderzoek krijgt u een brief van Argonaut. In deze brief staat of u het inburgeringsexamen kunt maken. Kijk voor meer informatie op: Argonaut Advies - Inburgering.
    Het medisch advies mag maximaal 6 maanden oud zijn op het moment dat u uw naturalisatieverzoek verstuurt. 
  2. Beschikking DUO (op grond van artikel 6, eerste lid, Wet inburgering 2013)
    Dit is een beschikking van DUO. Hierin staat dat de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid u ontheft van de inburgeringsplicht. Omdat u hebt aangetoond dat u door een psychisch of lichamelijk probleem, of een verstandelijke handicap, nooit het inburgeringsexamen kunt halen. 
    De beschikking mag maximaal 3 jaar oud zijn op het moment dat u uw naturalisatieverzoek verstuurt.
  3. Beschikking college B&W (op grond van artikel 6, eerste lid, Wet inburgering zoals deze luidde tot 1 januari 2013)
    Het kan zijn dat u nog een beschikking hebt die is afgegeven door het college van B&W. In deze beschikking staat dat het college B&W u ontheft van de inburgeringsplicht. Omdat u hebt aangetoond dat u door een psychisch of lichamelijk probleem, of een verstandelijke handicap, nooit het inburgeringsexamen kunt halen. 
    De beschikking mag maximaal 3 jaar oud zijn op het moment dat u uw naturalisatieverzoek verstuurt. Overleg met uw gemeente of de beschikking voldoende is om u te ontheffen van het inburgeringsexamen.
     

Wilt u ontheffing vragen van het inburgeringsvereiste om niet-medische redenen? Dan moet u bewijzen dat u uw best hebt gedaan om het inburgeringsexamen te halen. U kunt op 5 manieren bewijzen dat u hebt geprobeerd het examen te halen:

  1. Met een ontheffingsbeschikking van DUO – inburgeringsplichtig vanaf 1 januari 2013 tot en met 30 september 2017.
    U hebt deze beschikking gekregen van de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. De beschikking zegt dat u bent ontheven van de inburgeringsplicht wegens aantoonbaar geleverde inspanning. Dit gebeurt op grond van artikel 6, tweede lid, van de Wet inburgering 2013.
    DUO geeft deze beschikking alleen aan personen die inburgeringsplichtig zijn geworden in de periode van 1 januari 2013 tot en met 30 september 2017.
  2. Met een ontheffingsbeschikking van DUO – inburgeringsplichtig vanaf 1 oktober 2017 tot en met 31 december 2021.
    U hebt deze beschikking gekregen van de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. De beschikking zegt dat niet verplicht bent om de onderdelen van het inburgeringsexamen en het examen van de mondelinge en schriftelijke vaardigheden te doen. Dit is op grond van artikel 6, tweede lid, van de Wet inburgering 2013.
    DUO geeft deze ontheffingsbeschikking alleen aan u als u in de periode van 1 oktober 2017 tot en met 31 december 2021 inburgeringsplichtig bent geworden. 
    Naast de ontheffingsbeschikking moet u ook een brief van DUO laten zien, waarmee u aantoont dat u het participatieverklaringstraject (PVT) hebt afgerond.
  3. Met een ontheffingsbeschikking van het College van Burgemeesters en Wethouders (B&W). 
    U hebt een ontheffingsbeschikking die is afgegeven door het College van Burgemeesters en Wethouders (B&W). De beschikking is afgegeven op grond van de Wet Inburgering 2007 en artikel 6, derde lid van de Regeling Naturalisatietoets. De beschikking zegt dat u hebt bewezen dat u uw best hebt gedaan om het examen te halen. De beschikking geeft recht op ontheffing, u hoeft het inburgeringsexamen niet te maken.
  4. Met een advies van DUO – niet inburgeringsplichtig.
    Bent u niet inburgeringsplichtig volgens DUO en kunt u het gevraagde inburgeringsniveau niet halen? Dan kunt u een advies van DUO vragen. Uit dit advies blijkt dat u het inburgeringsexamen niet kunt halen, ook al heeft u hiervoor uw best gedaan.
    U kunt het examen niet halen om de volgende redenen:
    1. U hebt minimaal 3 keer meegedaan aan onderdelen van de naturalisatietoets. En u hebt die onderdelen niet gehaald. Hiervan zijn maximaal 2 van de examenpogingen onderdelen van het Staatsexamen Nederlands als tweede taal. Ook hebt u minimaal 600 uur bij een cursusinstelling met het Blik op Werk-keurmerk meegedaan aan: 
      1. een inburgeringscursus; 
      2. een combinatie van een alfabetiseringscursus en een inburgeringscursus, waarbij minimaal 200 uur is besteed aan de inburgeringscursus; 
      3. een cursus Nederlands als tweede taal; of 
      4. een combinatie van een inburgeringscursus en een cursus Nederlands als tweede taal. 
    2. U hebt minimaal 600 uur meegedaan aan een alfabetiseringscursus bij een cursusinstelling met het Blik op Werk-keurmerk. Of een combinatie van maximaal 300 uur alfabetiseringscursus en minimaal 300 uur inburgeringscursus. En u toont aan dat u niet het leervermogen hebt om het inburgeringsexamen te halen. Dit laat u zien met een toets leervermogen die u bij DUO hebt gedaan.
  5. Met een advies van DUO – wel inburgeringsplichtig.
    Was u inburgeringsplichtig onder de Wet inburgering 2021? En hebt u de zelfredzaamheidsroute (Z-route) gevolgd? Dan kunt u bij DUO een advies aanvragen. In het advies staat dat de IND niet van u kan verwachten dat u bent ingeburgerd, ondanks aantoonbaar geleverde inspanning.
    Alleen het volgen van de Z-route is niet voldoende om Nederlander te worden. U moet ook een advies van DUO hebben, waarmee u laat zien dat het u niet lukt om het inburgeringsexamen te halen.

Komt u niet in aanmerking voor ontheffing van het inburgeringsexamen om medische of andere niet-medische redenen? Dan is het heel soms toch mogelijk dat DUO een advies voor ontheffing van het inburgeringsexamen afgeeft. Er moeten zeer bijzondere persoonlijke omstandigheden zijn waarom u het inburgeringsexamen niet kunt halen. U moet ook heel veel moeite hebben gedaan om het inburgeringsexamen te halen. 

Hoe vraagt u (gedeeltelijke) vrijstelling of ontheffing aan?

  1. Lees of u (gedeeltelijke) vrijstelling of ontheffing kunt krijgen.
  2. Verzamel zo veel mogelijk originele documenten die nodig zijn om vrijstelling of ontheffing aan te vragen. Zoals een diploma, getuigschrift, medisch advies of ander document.
  3. Laat deze bewijzen zien bij de gemeente waar u naturalisatie aanvraagt. 
  4. De gemeente bekijkt de originele documenten, geen kopieën. En geeft u advies of u het inburgeringsexamen wel of niet moet doen.
     

Inburgeren en naturalisatie: wie doet wat?

De Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) gaat over naturalisatie en de Dienst Uitvoering Onderwijs (DUO) gaat over het inburgeringsexamen. Lees meer over wat de IND en DUO doen.

IND 

De IND is verantwoordelijk voor het volgende: 

  • De IND ontvangt uw verzoek om naturalisatie van de gemeente en neemt uw aanvraag in behandeling. 
  • De IND controleert of u aan alle voorwaarden voldoet om Nederlander te worden. Een voorwaarde is dat u voldoet aan het inburgeringsvereiste. Dit betekent dat u de inburgeringsexamens van DUO moet hebben gehaald op minimaal taalniveau A2. 
  • De IND controleert of u voor naturalisatie bent vrijgesteld of ontheffing krijgt van het inburgeringsvereiste. Dit betekent dat u soms niet eerst hoeft te slagen voor het inburgeringsexamen als voorwaarde voor naturalisatie. 
  • De IND neemt een beslissing op uw verzoek om naturalisatie. En stuurt u een brief met de beslissing op uw aanvraag. 

DUO 

DUO is samen met gemeenten verantwoordelijk voor het volgende:

  • DUO informeert u dat u moet inburgeren. Dit heet de inburgeringsplicht. De gemeente is verantwoordelijk voor het samen met u opstellen en uitvoeren van het inburgeringsplan (PIP). Wilt u informatie over vrijwillig inburgeren? Dit is te vinden op inburgeren.nl. Of neem contact op met DUO.
  • U krijgt van DUO een persoonlijke omgeving met alle informatie over inburgeren. Dit is Mijn Inburgering. U kunt inloggen met DigiD via inburgeren.nl. 
  • U meldt zich bij DUO aan voor de verschillende examens. Voor de inburgeringsplicht moet u verschillende onderdelen van het inburgeringsexamen doen. 
  • DUO biedt op inburgeren.nl verschillende oefenexamens aan. Deze kunt u gratis maken om te oefenen voor het inburgeringsexamen.   
  • U ontvangt van DUO het digitale inburgeringsdiploma na het behalen van alle onderdelen van het inburgeringstraject. Via Mijn Inburgering kunt u het digitale diploma downloaden.

Meer informatie vindt u op inburgeren.nl. Hebt u een vraag over inburgering? Dan kunt u ook contact opnemen met het Servicecentrum Inburgering.

 

Inburgeren en naturalisatie vanuit het buitenland

Wilt u vanuit het buitenland Nederlander worden door naturalisatie? Dan moet u eerst slagen voor het inburgeringsexamen. Dit noemen we ook wel de naturalisatietoets.

Het inburgeringsexamen voor naturalisatie bestaat uit de volgende onderdelen:

  1. Kennis van de Nederlandse Maatschappij (KNM)
  2. Spreken A2
  3. Lezen A2
  4. Luisteren A2
  5. Schrijven A2

U meldt zich aan voor het examen bij de Nederlandse vertegenwoordiging (ambassade of consulaat) in het buitenland.

U kunt het examen ook doen in Nederland. U meldt zich dan aan voor het examen bij DUO via inburgeren.nl. U moet dan ook het onderdeel Oriëntatie op de Nederlandse Arbeidsmarkt (ONA) maken. Als u het examen haalt, krijgt u het inburgeringsdiploma. Met dit diploma kunt u naturalisatie aanvragen.

(Gedeeltelijke) vrijstelling: wanneer u het inburgeringsexamen of een deel hiervan niet hoeft te doen

Als u een verzoek om naturalisatie wilt indienen en u denkt dat u voor (gedeeltelijke) vrijstelling in aanmerking komt, dan moet u dit met de Nederlandse ambassade of het consulaat-generaal bespreken. U moet dit laten zien met originele documenten. Zij bekijkt het document en geeft u advies of u het examen wel of niet moet doen. 
Adviseert de Nederlandse ambassade of het consulaat-generaal dat u het examen gedeeltelijk moet doen? Dan moet u zich met dit advies melden bij DUO via inburgeren.nl voor het maken van de examenonderdelen die u wel moet doen.


Ontheffing: wat moet u doen als u het inburgeringsexamen niet kan halen

U kunt in aanmerking komen voor ontheffing van het inburgeringsexamen voor naturalisatie in het buitenland om de volgende redenen: 

  1. Om medische redenen. 
    Is de kans groot dat u binnen 5 jaar het examen niet kunt doen, omdat u een psychisch of lichamelijk probleem hebt? Of omdat u een verstandelijke handicap hebt? Dan kunt u ontheffing aanvragen. Hiervoor hebt u een gemotiveerde verklaring van een arts of deskundige nodig. De verklaring van de arts of deskundige mag maximaal 6 maanden oud zijn op het moment dat u het naturalisatieverzoek verstuurt. De verklaring moet een stempel van de praktijk van de arts of deskundige hebben. 
    2. Op grond van niet-medische redenen (geleverde inspanning). 
    Een beroep op ontheffing van het inburgeringsexamen wegens aantoonbaar geleverde inspanningen, wordt per geval beoordeeld.

Hebt u vragen over naturalisatie vanuit het buitenland? Neem contact op met het 24/7 BZ Contactcenter via telefoonnummer +31 247 247 247 of met de Nederlandse ambassade of het consulaat-generaal.