Nieuwe asielprocedure: kansen en risico’s
De Immigratie- en Naturalisatiedienst verwacht sneller op asielaanvragen te kunnen beslissen als de nieuwe asielprocedure volledig is geïmplementeerd. Dat blijkt uit een verkenning van de dienst naar de impact van de belangrijkste wijzigingen als gevolg van het Europese asiel- en migratiepact. Het tempo waarin alle veranderingen kunnen worden doorgevoerd hangt onder andere samen met de overgang naar een IV-systeem en de beschikbaarheid van voldoende capaciteit bij de IND.
Op 12 juni 2026 start de IND met de nieuwe asielprocedure. De nieuwe procedure bundelt elementen uit het pact, nationale wets- en beleidswijzigingen en eigen proceskeuzes. Door de nieuwe asielprocedure krijgen aanvragers sneller duidelijkheid. De wijzigingen in het asielstelsel zijn de grootste hervorming in de afgelopen dertig jaar en hebben grote impact op de hele keten.
Inzicht in uitvoerbaarheid
De verkenning van de IND geeft inzicht in de kansen, risico’s en randvoorwaarden voor een goede werking van de nieuwe procedure. Van de aanvraag tot het definitief asielbesluit. Van sommige wetsonderdelen zijn de effecten eerder onderzocht. Zo zijn de invoering van het tweestatusstelsel en het afschaffen van de voornemenprocedure al in aparte uitvoeringstoetsen onder de loep genomen. De conclusies uit die uitvoeringstoetsen gelden ook nu nog. Het complete overzicht is ook gedeeld met de Eerste en Tweede Kamer.
Gefaseerde invoering
Directeur-generaal Rhodia Maas: “De opgave is groot voor de IND. Al maanden werken we achter de schermen hard aan de voorbereidingen van de nieuwe procedure. Als we de uitvoering duurzaam willen verbeteren, is een fundamentele vereenvoudiging van de asielprocedure noodzakelijk. Op 12 juni 2026 staat een nieuwe asielprocedure die voldoet aan alle zorgvuldigheidsvereisten van het migratiepact. Wij zijn daar als organisatie dan ook klaar voor. Dat wil niet zeggen dat alles, dan al klaar is. Er is een groeipad waarin wij verder bouwen aan de ondersteunende en faciliterende werkprocessen, maar op 12 juni 2026 staat de basis er en kunnen wij aan de slag met alle nieuwe aanvragen.”